Osteopathie wordt steeds populairder in Nederland. Steeds meer mensen met uiteenlopende lichamelijke klachten zoeken hulp bij een osteopaat. Daarbij gaat het niet alleen om bekende klachten zoals rugpijn, nekklachten of hoofdpijn. Ook bij vermoeidheid, spijsverteringsproblemen, voor- en bijholteontstekingen en aanhoudende of steeds terugkerende sportblessures kiezen mensen steeds vaker voor een osteopathische behandeling.
Daarnaast wordt osteopathie ook regelmatig toegepast bij specifieke situaties, zoals klachten bij een baby, tijdens de zwangerschap of in de periode na een bevalling. Door het lichaam als één geheel te bekijken en op zoek te gaan naar de onderliggende oorzaak van een klacht, kan een osteopaat in veel gevallen ondersteuning bieden bij het herstel.
Toch vragen veel mensen zich vooraf af: zijn er ook nadelen aan osteopathie?
Dat is een logische vraag. In deze blog bespreken we daarom eerlijk en transparant de mogelijke nadelen, aandachtspunten en risico’s. Tegelijk leggen we uit waarom osteopathie in veel situaties juist een veilige en effectieve behandeling kan zijn.
Wat is osteopathie precies?
Osteopathie is een manuele behandelvorm waarbij het lichaam als één geheel wordt benaderd. In plaats van alleen de plek van de pijn te behandelen, zoekt een osteopaat naar de onderliggende oorzaak van een klacht.
Het lichaam bestaat uit verschillende systemen – zoals spieren, gewrichten, organen en het zenuwstelsel – die met elkaar verbonden zijn. Wanneer ergens in het lichaam een bewegingsbeperking of spanning ontstaat, kan dat klachten veroorzaken op een andere plek.
Een osteopaat onderzoekt het lichaam daarom met de handen en kijkt waar bewegingsverlies of spanning zit. Door zachte manuele technieken probeert hij het natuurlijke herstelvermogen van het lichaam te herstellen.
Mogelijke nadelen van osteopathie
Hoewel osteopathie over het algemeen als een veilige behandeling wordt beschouwd, zijn er ook enkele aandachtspunten. Hieronder bespreken we de meest voorkomende nadelen.
Tijdelijke reactie van het lichaam na een behandeling
Na een osteopathische behandeling kan het lichaam tijdelijk reageren. Dit noemen we een nawerking. Het lichaam past zich aan de behandeling aan en het natuurlijke herstelproces wordt in gang gezet.Hoewel deze reactie voor een patiënt soms even ongemakkelijk kan zijn, zien wij dit meestal niet als iets negatiefs. Integendeel: het is vaak een teken dat het lichaam daadwerkelijk op de behandeling reageert. Sterker nog, een nawerking kan erop wijzen dat het lichaam de behandeling nodig had en nu bezig is om de balans te herstellen. In de meeste gevallen verdwijnen deze reacties vanzelf binnen enkele dagen.
We spreken van een nawerking wanneer er in de eerste drie dagen na de behandeling tijdelijk een toename van klachten ontstaat.
Veel voorkomende reacties zijn bijvoorbeeld:
- vermoeidheid
- spierpijn
- een zwaar gevoel in het lichaam
- tijdelijke verergering van de klacht
- hoofdpijn
In de meeste gevallen verdwijnen deze reacties vanzelf binnen 24 tot 48 uur. Daarna merken veel mensen juist een verbetering van hun klachten of ervaren zij meer bewegingsvrijheid in het lichaam.
Niet iedere klacht is geschikt voor osteopathie
Een osteopaat begint altijd met een uitgebreid intakegesprek en een lichamelijk onderzoek. Op basis hiervan kan de osteopaat beoordelen of een behandeling passend is. Voor bepaalde klachten kan aanvullend onderzoek door een huisarts of specialist nodig zijn. Osteopaten zijn opgeleid om te screenen of dit noodzakelijk is en zal indien nodig doorverwijzen.
Osteopaten zijn opgeleid om te herkennen wanneer een klacht verder medisch onderzocht moet worden. Dit zorgt ervoor dat de behandeling veilig blijft en aansluit bij de individuele situatie van de patiënt.
Meer informatie over het beroep en de kwaliteitsstandaarden van osteopaten is te vinden bij de Nederlandse Vereniging voor Osteopathie.
Behandeling wordt niet altijd volledig vergoed
Een ander punt dat soms als nadeel wordt ervaren, is de vergoeding van osteopathische behandelingen. Osteopathie valt namelijk niet onder de basisverzekering. De kosten worden meestal (gedeeltelijk) vergoed vanuit een aanvullende zorgverzekering.
Toch blijkt in de praktijk dat er vaak minder behandelingen nodig zijn om een klacht te verminderen of op te lossen dan bij sommige andere vormen van zorg. Gemiddeld kunt u uitgaan van ongeveer drie tot vijf behandelingen. Osteopathie richt zich namelijk op het vinden en behandelen van de onderliggende oorzaak van klachten, in plaats van alleen het bestrijden van symptomen.
Daardoor kan osteopathie in veel gevallen een duurzame oplossing bieden. Hoewel de behandeling in eerste instantie een investering lijkt, blijft deze op de langere termijn vaak relatief beperkt.
Verschillen in opleiding en kwaliteit
Een osteopaat heeft doorgaans een vier- tot zesjarige opleiding gevolgd. Tijdens deze opleiding wordt veel aandacht besteed aan:
- anatomie
- fysiologie
- medische diagnostiek
- manuele behandeltechnieken
Toch kan er verschil bestaan tussen behandelaars. Het is daarom verstandig om te kiezen voor een geregistreerde osteopaat die aangesloten is bij een beroepsvereniging. De osteopaten van Andromeda Centrum voor Osteopathie zijn allen geregistreerd (NOF en/of NRO) en aangesloten bij de Nederlandse Vereniging voor Osteopathie.
Wetenschappelijk bewijs verschilt per klacht
In de zorg wordt vaak gewerkt volgens evidence-based practice (EBP): een combinatie van de best beschikbare wetenschappelijke kennis, klinische expertise en de voorkeuren van de patiënt. Voor sommige klachten is er meer wetenschappelijk onderzoek naar osteopathie dan voor andere.
Osteopaten combineren hun klinische ervaring met de wensen van de patiënt om de behandeling zo effectief mogelijk te maken. Tegelijkertijd is het belangrijk te erkennen dat de wetenschappelijke onderbouwing voor bepaalde klachten nog in ontwikkeling is.
Voorbeelden van klachten waarvoor redelijk bewijs bestaat voor osteopathische behandeling zijn onder andere:
- lage rugpijn
- nekklachten
- bepaalde spijsverteringsproblemen
Voor andere klachten is er nog beperkt onderzoek beschikbaar. De effectiviteit van een behandeling hangt daarom altijd af van de aard van de klacht, de onderliggende oorzaak en de persoonlijke situatie van de patiënt.
Wat is het verschil tussen een osteopaat en een chiropractor?
Osteopathie wordt soms verward met chiropraxie, maar er zijn duidelijke verschillen tussen deze behandelmethoden.
Chiropractie
Een chiropractor richt zich vooral op de wervelkolom en het zenuwstelsel. De behandeling bestaat vaak uit snelle manipulaties van gewrichten met als doel de functie van de wervelkolom en zenuwen te verbeteren.
Osteopathie
Een osteopaat bekijkt het lichaam breder en behandelt het als één geheel. Bij osteopathie wordt geen enkele structuur overgeslagen; alles in het lichaam beïnvloedt elkaar. Naast de wervelkolom worden ook andere structuren meegenomen in het onderzoek en de behandeling, zoals:
- spieren
- bindweefsel
- organen
- de schedel
- het centrale zenuwstelsel
Het doel van een osteopathische behandeling is om de samenwerking tussen verschillende systemen in het lichaam te verbeteren en zo het natuurlijke herstelvermogen te activeren. Hierdoor kan de oorzaak van klachten vaak op een diepere, meer structurele manier worden aangepakt.
Wanneer osteopathie juist een goede keuze kan zijn
Ondanks de mogelijke nadelen ervaren veel mensen duidelijke voordelen van osteopathie, vooral wanneer klachten langer blijven bestaan of steeds terugkeren.
Osteopathie kan bijvoorbeeld effectief zijn bij:
- langdurige rug- en nekklachten
- hoofdpijn en duizeligheidsklachten
- restklachten na covid
- bewegingsbeperkingen
- slaapproblemen
- herstel na een blessure of ondersteuning bij terugkerende sportblessures
- klachten tijdens of na een zwangerschap
- reflux, voorkeurshouding, darmkrampjes of onrust bij een baby
- spanningsgerelateerde klachten
De lijst van indicaties is te lang om hier volledig op te sommen. Op onze website is onder ‘indicaties’ een uitgebreid overzicht per lichaamsregio beschikbaar. Twijfelt u of osteopathie zinvol kan zijn voor uw klacht? Neem dan gerust contact met ons op voor persoonlijk advies.
Veelgestelde vragen over osteopathie
Is osteopathie gevaarlijk?
Nee. Wanneer de behandeling wordt uitgevoerd door een goed opgeleide osteopaat, wordt osteopathie beschouwd als een veilige behandelvorm.
Kun je klachten krijgen na een behandeling?
Sommige mensen voelen zich tijdelijk moe of stijf na een behandeling. Dit is een normale reactie van het lichaam en verdwijnt vaak binnen één, twee tot drie dagen.
Hoe snel merk je verbetering?
Dit verschilt per persoon en per klacht. Soms treedt verbetering al op na één behandeling, maar vaak zijn meerdere behandelingen nodig. Gemiddeld gaan wij bij de meeste klachten uit van 3 tot 5 behandelingen.
Tussen de behandelingen houden we meestal een interval van ongeveer drie weken aan. Dit geeft het lichaam de tijd om te reageren op de behandeling en het natuurlijke herstelproces op gang te brengen.
Is osteopathie veilig voor baby’s?
Ja. Osteopathische behandelingen bij baby’s zijn veilig en zeer zacht. Osteopaten gebruiken subtiele handmatige technieken die speciaal zijn afgestemd op het lichaam van een baby.
Deze behandelingen worden regelmatig toegepast bij klachten zoals reflux, darmkrampjes, onrust of slaapproblemen. De osteopaat onderzoekt zorgvuldig waar spanningen of bewegingsbeperkingen in het lichaam aanwezig zijn en behandelt deze met rustige, milde technieken.
Belangrijk om te weten is dat een osteopaat geen manipulaties gebruikt bij baby’s — oftewel het zogenaamde ‘kraken’ dat mensen soms associëren met manuele therapie. De behandeling bestaat uitsluitend uit zachte aanrakingen en kleine correcties die het lichaam helpen om het zelfherstellend vermogen van het lichaam te activeren.
Wegen de nadelen van osteopathie op tegen de voordelen?
Hoewel er enkele mogelijke nadelen zijn, zoals tijdelijke vermoeidheid of beperkte vergoeding door de verzekering, ervaren veel patiënten osteopathie als een veilige en effectieve manier om de onderliggende oorzaak van hun klachten te onderzoeken en te behandelen.
Bij Andromeda Centrum voor Osteopathie in Veldhoven en Valkenswaard richten wij ons niet op onderhoud, maar op het oplossen van de klachten en het bereiken van een duurzame verbetering en volledig herstel. Snel resultaat staat bij ons centraal: afhankelijk van de indicatie behandelen wij de meeste patiënten gemiddeld 3 tot 5 keer.
Door goed te luisteren, zorgvuldig te onderzoeken en het lichaam als geheel te bekijken, achterhalen onze osteopaten wat er werkelijk aan de hand is en bepalen zij welke behandeling het meest effectief is.
Heeft u klachten die blijven terugkomen of wilt u weten of osteopathie in uw situatie kan helpen? Neem contact op voor persoonlijk advies of plan direct een afspraak. Samen kijken we naar de oorzaak van uw klacht en naar de beste weg naar volledig herstel.
